شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر صادرات با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره در شرکت‌های صادراتی شهرستان سنندج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

2 استادیار گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران

چکیده

پژوهش حاضر به بررسی و تجزیه و تحلیل شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر صادرات با استفاده از روش‌های تصمیم گیری چندمعیاره در شرکت‌های صادراتی شهرستان سنندج پرداخته است. جامعه آماری در این تحقیق عبارت است از مدیران شرکت‌های صادراتی شهرستان سنندج که در سال 1401 با استفاده از فرمول کوکران تعداد 148 نفر/ مدیر به عنوان نمونه آماری از طریق نمونه گیری تصادفی انتخاب گردیدند. از روش پرسشنامه جهت جمع‌آوری داده‌ها استفاده گردید، برای روایی پرسشنامه‌های از روایی صوری استفاده شده است، داده‌ها با برنامه‌های آماری در دو سطح توصیفی و استنباطی با استفاده از روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار PLS و تحلیل تصمیم گیری چند متغیره با استفاده از روش تاپسیس تجزیه و تحلیل شدند. پایایی پرسشنامه‌ها با ضریب آلفای کرونباخ محاسبه و برای متغیرهای مورد مطالعه بالاتر از 7/0 شد. نتایج نشان داد، رابطه مستقیم و معناداری بین صادرات و ویژگی محصول صادراتی، دسترسی به منابع مالی، نوسانات نرخ ارز، ساختار مدیریت شرک، حمایت های دولتی و زیر ساخت های کشور مقصد وجود دارد. اساس روش تاپسیس ویژگی‌های محصول در رتبه اول، منابع مالی در رتبه دوم، نرخ ارز در رتبه سوم، عوامل بازاریابی در رتبه چهارم، عوامل محیطی در رتبه پنجم، ویژگی‌های مدیریتی در رتبه ششم، عوامل دولتی در رتبه هفتم، زیرساخت‌های کشور مقصد در رتبه هشتم و نیز متغیر میزان رقابت در بازار هدف در رتبه آخر (نهم) قرار گرفته است.

آنکویزیت ساک، شائو جان. (1391). بازاریابی بین‌المللی (ویرایش پنجم)، (ترجمه مهدی بهبودی، علی اکبر امینی، الهیتار اردکتانی) تهران، ترمه، چاپ اول.
باباجانی محمدی، سعیده و ظریفیان پروین حسینی، سیدجمال الدین. (1400). بررسی عوامل موثر بر عملکرد سازمانی با نقش میانجی گری موفقیت ارتباط با مشتری، سومین همایش ملی مدیریت دانش و کسب وکارهای الکترونیکی با رویکرد اقتصاد مقاومتی، مشهد.
رحیمی تاکامی، میلاد و مخلصی، مجید. (1400). بررسی عوامل موثر بر صادرات تولیدات مواد غذایی ایران (مازندران) با تاکید بر جهانی شدن، ششمین کنفرانس بین‌المللی تحقیقات بین رشته‌ای در مدیریت، حسابداری و اقتصاد در ایران، تهران.
زمانی، الناز. (1400). بررسی تاثیر محیط صادرات بر عملکرد صادرات، چهارمین همایش بین‌المللی دانش و فناوری هزاره سوم اقتصاد، مدیریت و حسابداری ایران، تهران.
سلطانی، ایرج. (1391) فناوری اطلاعات در توسعه منابع انسانی. ماهنامه تدبیر، (138).
شمشادی کتایون (1400)،  بررسی عوامل موثر بر صادرات صنایع غذایی ایران، نشریه: اقتصاد کشاورزی و توسعه، 29 (115)، 239-262.
فاریابی، محمد و رحیمی اقدم، صمد و ابراهیمی خراجو، وحیده و کاظمی، سولماز، 1400، بررسی تاثیر عوامل سازمانی، استراتژیک و محیطی بر عملکرد صادراتی؛ تحلیل نقش صادرات نوآورانه در میان شرکت‌های صادراتی.
فلاح، محسن و طبسی لطف آبادی، وحیده و الماسی طوسی مقدم، علی. (1401). بررسی نقش میانجی گری استراتژی تمایز و استراتژی رهبری هزینه در تاثیر استاندارسازی بر عملکرد صادارت ( مطالعه موردی : شرکت های صادراتی خشکبار در شهر مشهد )،سیزدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در مدیریت، اقتصاد و توسعه،https://civilica.com/doc/1491111
کاویانی مقدم، شهاب و باغفلکی، افشین. (1396). گرایش به صادرات بر اساس ویژگیهای عینی و ذهنی مدیران عامل شرکتهای صادرات شهرستان کرمانشاه. اولین همایش بین المللی برنامه ریزی اقتصادی، توسعه پایدار و متوازن منطقه ای: رویکردها و کاربردها
گلابچی، محمود و یوسفی، سعید و فروزانفر، منا. (1400). تاثیر عوامل سازمانی بر عملکرد منابع انسانی سازمانهای پروژه محور درکشورهای درحال توسعه،سومین کنفرانس بین المللی صنعت احداث،تهران،https://civilica.com/doc/173866
گوهریان،  محمد ابراهیم. (۱۳۸۴). توسعه صادرات غیرنقتی (استراتژی جهش صادراتی و راهکارهای اساسی)، برنامه 24 خرداد، 20، 1-12.
مجاوریان، سید مجتبی، احمدی کولیجی، سینا و امین روان، مرضیه (1394). تعیین بازارهای هدف صادراتی گیاهان دارویی ایران، مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 46، (4)، 729-737.
یدالله زاده طبری، ناصر، زارع نژاد، مهرداد، (1384). اقتصاد کلان، قم، کمال الملک، چاپ چهارم.
Cadogan, J. W., Kuivalainen, O., & Sundqvist, S. (2009). Export market-oriented behavior and export performance: quadratic and moderating effects under differing degrees of market dynamism and internationalization. Journal of International Marketing, 17(4), 71–89.
Calantone, R.J. Kim, D., Schmidr, J.B., & Cavusgil, S.T. (2006). The influence of internal and external firm factors on international product adaptation strategy and export performance: A three – country comparison. Journal of Business Research. 59. (176-185).
Chen, J. and Sousa, C. M. P. and Xinming, H. (2016) ‘The determinants of export performance: a review of the literature 2006-2014.’, International Marketing Review., 33 (5). pp. 626-670.
Dhanaraj C, Beamish P. W. (2003); “A Resource-Based Approach to the Study of Export Performance”. Journal of Small Business Management, 41, 242–261.
Diamantopoulos A, Kakkos N. (2007). Managerial Assessments of Export Performance: Conceptual Framework and Empirical Illustration”. Journal of International Marketing, 15(3), 1–31.
Efrat, K., Hughes, Paul, Nemkova, Ekaterina, Souchon, Anne L., Sy-Changco, Joseph. (2018). Leveraging of Dynamic export capabilities for competitive advantage andperformance consequences: Evidence from China. Journal of Business Research, 84, 114-124.
Falahat, Mohammad., Ramayah, T., Soto-Acosta, Pedro., Lee, Yan-Yin. (2020). SMEs internationalization: The role of product innovation, marketintelligence, pricing and marketing communication capabilities as drivers ofSMEs’international performance. Technological Forecasting & Social Change, 152, 119908.
Francisco Serra, John Pointon ,Hussein Abdou,90 ,Factors influencing the propensity to export: A study of UK and Portuguese textile firms,ELSEVIER,IBR-38 .
Khalid, S., & Bhatti, K. (2015). Entrepreneurial competence in managing partnerships and partnership knowledge exchange: Impact on performance differences in export expansion stages. Journal of World Business, 10(2), 45-56.
Lee, T., Liu, H.M. (2018). How dofirms with management ability promote competitiveadvantages? an integrated model from entrepreneurial strategy making and internalresources. Entrepreneursh. Res. J, 8 (2), 1–15.
Serra, F., Pointon, J., & Abdou, H. (2012). Factors influencing the propensity to export: A study of UK and Portuguese textile firms. International business review21(2), 210-224.
Sohail, M. S., & Alashban, A. A. (2009). An analysis of product-market strategy and export performance: Evidence from SME’S in Saudi Arabia. International Journal of Entrepreneurship, 13(1), 49-65.
Soltani, I. (2011) Information technology in human resource development. Tadbir Monthly, (138).
Stoian, Maria-Cristina., Dimitratos, Pavlos., Plakoyiannaki, Emmanuella. (2018). SME internationalization beyond exporting: A knowledge-based perspective across managers and advisers. Journal of World Business, 53(5), 768-779.
Wang, Wei, Ma, Hao. (2018). Export strategy, export intensity and learning: Integrating the resourceperspective and institutional perspective. Journal of World Business, 53(4), 581-592.
Yang, Xuanyu., Li, Chen. (2019). Industrial environmental efficiency, foreign direct investment andexportddEvidence from 30 provinces in China. Journal of Cleaner Production, 212, 1490-1498.
Zehir, C., Köle, M., & Yıldız, H. (2015). The mediating role of innovation capability on market orientation and export performance: An implementation on SMEs in Turkey. Social and Behavioral Sciences, 207, 700-8.
Kalaycıoğlu, O., & Keskin, H. (2019). Factors affecting export performance in the context of strategic management: Proposal of a theoretical model. Journal of International Trade, Logistics and Law5(2), 31-40.
Wildan, M. A. (2021). Macroeconomic factors affecting natural gas export management. International Journal of Energy Economics and Policy.