1
استاد مدعو دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
2
کارشناس ارشد،مرکز ملی تحقیقات بیمه سلامت،سازمان بیمه سلامت،تهران،ایران
چکیده
صنعت دارو در ایران در یکی از پرقاعدهترین و پرنوسانترین محیطهای نهادی کشور فعالیت میکند و کیفیت ترتیبات نهادی درون بنگاه، کمتر از منابع مالی و فناوری آن مورد سنجش قرار گرفته است. هدف این پژوهش، سنجش وضعیت سلامت نهادی در شرکتهای دارویی ایران و توصیف نیمرخ آن است. سلامت نهادی بهعنوان سازهای پنجبعدی شامل یکپارچگی کارکردی، صرفهجویی در بار اداری، پاسخگویی به رنج، اعتمادپذیری و ظرفیت بازآفرینی صورتبندی شد و در کنار آن چهار سازه اعتماد نهادی، عدالت سازمانی، چابکی سازمانی و عملکرد سازمانی سنجیده شدند. پژوهش از نوع توصیفی–مقطعی است. پرسشنامهای ۵۸ گویهای با طیف لیکرت پنجدرجهای از طریق سکوی پرسشنامه سیویلیکا میان ۳۱۵ نفر از مدیران و کارشناسان شرکتهای تولیدی، دانشبنیان و پخش دارویی توزیع و ۲۵۱ پاسخ کامل تحلیل شد. توزیع پاسخ هر گویه با آزمون t تکنمونهای در برابر نقطه میانی مقیاس مقایسه گردید. یافتهها نشان داد میانگین ۴۴ گویه از ۵۸ گویه بهطور معنادار پایینتر از نقطه میانی قرار دارد و تنها دو گویه بالاتر از آن است. ضعیفترین بعد سلامت نهادی، اعتمادپذیری با میانگین ۲٫۶۹ و پس از آن ظرفیت بازآفرینی با ۲٫۷۶ بود، در حالی که یکپارچگی کارکردی با ۳٫۱۷ بالاترین میانگین را داشت. در میان سازهها، عملکرد سازمانی با میانگین ۲٫۴۹ پایینترین وضعیت را نشان داد. الگوی حاصل بیانگر آن است که مسئله اصلی این شرکتها نه در انسجام صوری قواعد، بلکه در پایبندی به تعهد و توان ترمیم پس از شوک است.
